Derin Bilgili Ansiklopedi

Can Yücel

0

Can Yücel, halk deyişlerinden, argodan ve değişik biçimlerden yararlanarak kendine özgü bir üslup ve şiir dili geliştirmiş şair (d. 21 Ağustos 1926, İstanbul, 12 Ağustos 1999, Datça).

Devlet adamı ve eğitimci Hasan Ali Yücel’in oğludur. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Klasik Filoloji Bölümü’nde ve İngiltere’de Cambridge Üniversitesi’nde okudu. Uzun süre Paris’te ve İngiltere’de yaşadı. Askerliğini 1953’te Kore Savaşı’na katılan Türk Tugayı’nda tamamladı. BBC Türkçe Yayınlar Bölümü’nde spiker olarak çalıştı. 1963’te Türkiye’ye döndükten sonra Marmaris’te turist rehberliği yaptı. Daha sonra İstanbul’a yerleşti. 12 Mart döneminde iki ayrı kitap çevirisinden ötürü toplam 15 yıl hapse mahkum edildi. 1974’te çıkarılan afla serbest bırakıldı. Vatan, Demokrat, Söz gazetelerinde köşe yazıları yazdı.

Muğlalı ölüm taciri

 

Edebiyata şiirle başladı. Çeşitli dergilerde çıkan yazı ve çevirileriyle kısa sürede tanındı. 1950’de yayımladığı ilk şiir kitabı Yazma’dan sonra, uzun süre biçim arayışlarıyla uğraştı. Uyaklı söyleyiş, coşkulu anlatım, geleceğe umut ve güvenle bakış şiirinin belirgin özelliklerini oluşturuyordu. İkinci kitabı Sevgi Duvarı’ndaki (1973) şiirlerinde imge-sözcük-anlam üçlüsünü (birbiriyle dengeleyerek işlemeyi amaçlamıştı. Konu olarak doğa-insan ilişkilerini ağırlıklı biçimde ele aldı. Kara mizah öğeleri taşıyan siyasal içerikli bazı şiirlerinde tarihsel olaylarla günlük olayları iç içe işledi. 1974’te çıkan Bir Siyasinin Şiirleri Yücel’in o döneme değin yazdığı şiirlerinin bir bileşimiydi. Bu şiirlerde cezaevinden dışarıya dönük gözlem, izlenim, duygu ve düşünce birikimini, politik kimliğinin sorgulamasıyla birlikte verdi. Hiciv gücü ve sözcük oyunlarıyla eriştiği dil ustalığı, geniş bir kültürle beslenen Şiirini yeni anlam boyutlarına ulaştırdı. Halk kaynaklarından, halk ağzından ve halk türkülerinin deyişlerinden de yararlandı. Kullandığı günlük konuşma dili, yöresel deyişler, deyimler ve argo sözcükler şiirinin öteki önemli özellikleri oldu. 1976’da yayımladığı Ölüm ve Oğlum’u, Rengâhenk (1982, 1986) ve Gökyokuş (1984, 1986) izledi. Daha sonraki şiirlerini Canfeda (1986, 1987), Çok Bi Çocuk (1988), Kısa Devre (1990) ve Kuzgunun Yavrusu (1990) adlı yapıtlarında topladı. 1990’da bütün şiirleri, 1992’de de bütün yapıtları toplu olarak yayımlandı.

Can Yücel Ben Hayatta En Çok Babamı Sevdim

Şiirleri Şiirleri
Hiç mi sabah görmedik yani !
Böyle yeşil gökyüzü mü olurmuş !
O karpuzu hangi dürzü astı oraya ?..
Vur bıçağı , bakma yaşın gözüne !
Çal bıçağı parmaklıklar arasından
Ki yarılsın çil çubuklu -kabuğu
Çatırdıya çatırdıya !..
Vur pençe-i Ali’deki şemşir aşkına !
Vur ki çıksın,
Çıksın gayri ortaya
Kuyu- yeşil hapislere sığmayan,
Kan-davalı,
Delikanlı
Kızılbaş !..
GÜMÜŞ KANATLARIYLA BEZMİMİZE GELEN
O HURİLER O KUMRULAR
YAŞAMI YAŞATMAK İÇİN
SEVİŞMEYİ İLAN EDİYORLAR
HUU ÇEKEREK İÇLERİNDEN
HAKURAN KAFESLERİNDEN
İNDİREREK DARAĞAÇLARINI YAPRAK YAPRAK
BACH\’IN YEPYENİ BİR YAPITINI ÇALIYORLAR
SİYAH BEYAZLARIYLA
KUMRULAR Kİ MAKAMLARI CENNET
MEKANIMI CENNET EDİYORLAR BENİM DE
TÜREMİŞİM BİR TUBA AĞACININ KÖKLERİNE
GÖZYAŞLARIMLA DÜŞÜNÜYORUM O GELMEYEN GELECEĞİ
YAŞAMI YAŞATMAK İÇİN
Yalnızlığı sevmiyorum
Yalnız kim ola ki
Kendim…
Kendimin kendini sevmiyorum
Kediler hariç…
Kahve ocakçısı olacaktım ben
Tuttum kavlimi
Yazdıklarımsa hep nafile
Hep nişanlı angaje ısloganlı
Can, diyorlar, bir kahve yap şu dümenin ağzına
Kallavi olsun!
Bende yoksa kahve, yemişçiden tedariklenip
Ve cezveyi  ateşe sürüp, üstüne yemeni, şekerini
Taşırmadan pişiriyorum
Biliyorum, bilmez miyim bu kahve ocağınnan
Ocağımızı bucağımızı
Isıtamayacağımı!
İşte onun içinde de içim titreyerek
Cezvenizi sürüyorum ateşe
Şu gökteki ay var ya
Şu boktan şu yarım ay
Bakarsan bakarsan bakarsan
Bi tek sözüme bakıyor benim
                            dolunay olmak için
O bana bakıyor
Ben ona.
O bana bakıyor
Ben ona,
Hepimiz ama
Hepimiz
Hepimiz
Bakıyoruz hep birbirimize
bakıyoruz hep bakıyoruz
ADAM olmak için hep
Ay! Ay! Ay!
O bana bakıyor
Ben ona.
O bana bakıyor
Ben ona
Canım yanarcasına
Ne zaman
Ama ne zaman olacak bu iş?
Bakıyorum bakıyorum da aya
Bakıyorum da ayın ayaklarına
Yatırmışlar yine Ahmed’i falakaya

 

Can Yücel

Leave a comment
tr Turkish
X