Cosimo de' Medici 48

Cosimo de’ Medici

de’ Medici, (Ülkenin babası), Medici ailesi­nin, Floransa’yı 1434-1537 arasında yöneten kolunun kurucusu (d. 27 Eylül 1389, Floransa – ö. 1 Ağustos 1464, Carregi, Floransa).

’nin (1360-1429) oğluydu. Genç yaşta ailenin bankerlik işletmelerin­den birini yönetmeye başladı. 1462’de papalığın mali işlerini yürütme görevini üstlendi. Papa II. Pius’tan Tolfa madenlerini işletme tekelini alarak kısa zamanda büyük kazanç elde etti; bu madenlerden, Floransa’nın ünlü dokuma sanayisi için vazgeçilmez olan şap çıkarılıyordu. Cosimo’nun hem dönemi­nin en varlıklı kişisi olması, hem de “halkçı” politikaları, Floransa oligarşisinin tepkisini topladı ve kentin önde gelenlerinden ailesi ona karşı bir darbe girişiminde bulundu.

Cosimo, 1431’de Cafaggiolo’da tatil yaparken “kendini başkalarından üstün tutmaya çalıştığı” suçlamasıyla ölüm cezasına çarptırılmasını öngören iddiaya karşılık vermek üzere Floransa’ya çağrıldı. Bolog­na’ya sığınabilecek durumdayken, Vecchio Sarayı’nda hapsedilmeye razı oldu. Ama kısa bir süre sonra, kendisine altın yüklü katırlar gönderilen gonfaloniere (başyargıç) ölüm cezasını sürgüne çevirdi. Cosimo da Padova’ya, ardından Venedik’e gitti. Ertesi yıl Medici ailesi, hileli seçimlerle signoria’yı (yürütme konseyi) yeniden ele geçirince Cosimo kente döndü, düşmanları ise bir daha dönmemek üzere sürgüne gönderildi. Böylece Floransa’da Medici dönemi başla­mış oldu (1434).

Cosimo genellikle Floransa’daki özgürlük­leri yok etmekle suçlanır. Ama Albizzi döneminde zaten bu özgürlükler geçerliliği­ni yitirmişti. Cosimo da yalnızca Albizzi ailesi gibi anayasal rejim görüntüsünü koru­makla yetindi. Ama onlar gibi gafil avlan­mamak için sistemi geliştirdi. Yönetimin biçimine hiç dokunmadıysa da ruhunu tü­müyle değiştirdi. Daha önce yüksek resmi görevlere atama kurayla yapılırken, artık yalnızca güvenilir kişiler kuraya katılıyordu. İki belediye meclisinin bağımsız işleyişi ortadan kaldırıldı; diktatörlük yetkileri be­lirli bir süre için tanınıp sürekli yenilenmeye başladı. Cosimo Milanolu Sforza ailesiyle de ittifak kurarak para karşılığında asker sağladı. Bu anlaşma sayesinde, yükselen muhalefeti Ağustos 1458’de bir askeri dar­beyle bastırdı ve kendisine bağlı kişilerden oluşan ’ni kurdu. Böylece yaşamının geri kalan altı yılını güvenlik içinde geçirdi.

Floransa ve Toscana’da da 1434-1737 arasında hüküm sürmüş, 4 papa, 2 kraliçe bulunan aile

 

Elde ettiği güç Cosimo’ya planlarını ger­çekleştirme, en başta mimariye olan tutku­sunu tatmin etme olanağı sağladı. Cosimo 1434’te Floransa’ya döndüğünde Brunel­leschi ünlü kubbesinin “mermer şapkasını” tamamlamıştı; aynca S. Lorenzo Kilisesi ile Eski Sacristia’yı bitirmek üzereydi ve Sta. Maria degli Angeli Kilisesi’nin ilginç kubbe­sini yapmaya başlamıştı. Cosimo için de bir prenslik sarayı planı çizdi, ama Cosimo, ’nun daha az gösterişli planını beğendi. Bununla birlikte ’nun Medici Sarayı da (bugün Medici-Riccardi Sarayı) ailenin geleneksel alçakgönüllülüğü­ne son verecek derecede görkemliydi. Mic­helozzo, Cosimo’nun koruması altında S. Marco Manastırı ve Sta. Croce Kilisesi’nde­ki Medici Şapeli ile S. Miniato al Monte Kilisesi’nde bir şapel daha yaptı. Cosimo, mimarların yanı sıra çağının birçok dehasını çevresine topladı; heykelcilerden ve , ressamlardan An­drea de Castagno, ve bunlar arasındaydı.

Ayrıca hem Hıristiyan ülkelerden, hem de II. Mehmed’in (Fatih) izniyle Doğu’dan çok sayıda yazma topladı. Bu yapıtlardan oluş­turduğu halka açık kitaplığında (), yazıcılar görev­lendirerek Poggio ve Marsilio Ficino gibi hümanistlerin çalışmalarının çoğaltılması­nı sağladı.

1439’da ekumenik konsilin Ferrara yerine Floransa’da toplanmasını sağlamasıen önemli başarılarından’biriydi. Yunan bilgin­lerinin verdiği konferanslara surekli olarak katılan Cosimo, 50 yaşına geldiğinde Platon’un ateşli bir hayranı olmuştu. Careggı Villası’nda kurduğu Floransa Platon aka­demisi’nin başına Marsilio Ficino’yu getirdi;
Aynı dönemde Floransa Üniversitesi, Batı’da 700 yıldır unutulan Yunanca egitimini yeniden başlatmıştı. Cosımo böylece, hü­manizme katkılarıyla da tarihte yer aldı.

 

Sen de birkaç kelam et...

Select Language