Defterdar Mehmed Paşa

Defterdar Mehmed Paşa, Bakkaloğlu Defterdar Sarı Hacı Mehmed Paşa Osmanlı devlet yöneticisi ve tarihçi. Dönem tarihçileri tarafından “Bakkalzâde” ve “Sarı” lakapları ile nitelendirilmiş olsa bile en bilinen lakabı “Defterdar” (d. İstanbul ö. Nisan 1717, Kavala (Yunanistan)).

Osmanlı Devleti’nin siyasal ve toplumsal yapısı üzerine bilgiler veren yapıtlarıyla tanınır.

Medrese öğrenimini tamamladıktan sonra ’ne girdi ve Kılıç Ali Efendi’den maliye öğrendi. 1686’da defterdar mektupçusu oldu. 1709’te sadrazam Rami Mehmed Paşa tarafından başdefterdarlığa (şıkk-ı evvel defterdarı) getirildi. Edirne Olayı olarak bilinen ayaklanma sırasında görevinden uzaklaştırıldıysa da kısa bir süre sonra yeniden başdefterdar oldu. 1704-12 arasında dört kez daha bu görevde bulundu. 1714te atandığı son başdefterdarlığı sırasında usulsüz mukataa vermesi ve açıkça sadrazamlık istemesinden dolayı görevinden alınarak (1716) Selanik muhafızlığına gönderildi. Aynı yıl vezirliğe yükseltilerek Selanik sancakbeyliğine getirildi. Ertesi yıl emirlere uymadığı gerekçesiyle Kavala Kalesi’ne kapatıldı ve orada öldürüldü.

Osmanlı Devleti’nin mali sorunlar içinde bulunduğu bir dönemde altı kez başdefterdarlık yapmış olan Mehmed Paşa, iki de kitap yazmıştır. Siyasetname tarzındaki Nasayihü’l-Vüzera ve’i-Ümera adlı yapıtı, Osmanlı tarihi hakkında önemli bir kaynaktır. Yapıtta sadrazamlarda bulunması gereken nitelikler, rüşvetin zararları, defterdarlarda aranan özellikler, Yeniçeri Ocağı’nın ve reayanın durumu ile tımar ve zeamete ilişkin sorunlar anlatılmıştır. Tıpkıbasımı 1939’te İngilizce çevirisiyle birlikte yayımlanan bu yapıt, 1969’da Devlet Adamlarına Öğütler başlığıyla sadeleştirilmiş olarak yeniden basılmıştır. Mehmed Paşa’nın Zübde-i Vekayiaf’ta (1977-79, 3 cilt; sadeleştirerek yay. haz. Abdülkadir Özcan) adlı ikinci kitabı ise, 1656-1703 arasındaki olayları kapsar.

Osmanlı Devleti’nde kamu hukuku, içişleri ve genel güvenlikle ilgili özel ve geçici görev yapan kadılara verilen isim.

 

No Responses

  1. A.Arif Efler 22 Ekim 2019

Sen de birkaç kelam et...

Select Language