Fuat Başar Sabuncu

Fuat Başar Sabuncu, yazar, oyuncu, tiyatro ve sinema yönetmeni (d. 9 Eylül 1943, İstanbul, ö., 17 Haziran 2015, İstanbul).

1961’de Saint-Joseph Fransız Lisesi’ni bitirdi. Aynı yıl Ankara Meydan Sahnesinde oyunculuğa başladı. Ârena Gülriz Sururi-Engin Cezzar ve Dormen tiyatrolarında çalıştı. 1963’te kısa bir süre sinema oyunculuğu yaptı. 1965-69 arasında Ankara Radyosu Tiyatro Şubesi’nde radyo oyunları yönetti. Bir süre Fransa’da tiyatro yönetmenliği eğitimi gördü. 1974’te İstanbul Şehir Tiyatroları’na girdi; 197677’de Fatih Bölümü’nün, 1977-78’de Üsküdar Bölümü’nün sanat yönetmenliğini yaptı. 1980’de belediye ile anlaşmazlığa düşen bir grup sanatçıyla birlikte Şehir Tiyatroları’ndaki işine son verildikten sonra 1985’te sinema yönetmenliğine başladı.

Müzikli ve konuşmalı ilk film

 

1962’de yazdığı adlı ilk oyunu Ankara Devlet Tiyatroları’nda sahnelendi. Daha sonra Şerefiye (1966), 1969), Çark (1970), Mehmet Ali Riza Bey 1972), Memurlar (1974), İşçi Babası Ömer Ağa ile Küçük Hanımın Şoförü Recep (1973), İşgal ya da Talihli Amele Mehmet Ali’nin Harikulade Maceraları (1977), (1982) ve (1990) gibi oyunlar yazan Sabuncu, insanı toplumsal ve ekonomik ilişkiler bütünü içinde yansıtırken, yabancılaşma ve toplumsal farklılıklar üzerinde duran bir yazar olarak tanındı. Şerefiye’yle 1967’de Ankara Sanat Sevenler Dernegi’nin yılın en iyi yerli oyununa verdiği ödülü Yaşar Kemal’le paylaştı. Ertesi yıl yeni biçimiyle aynı ödülü bir kez daha alan Şerefiye, 1969’da ‘da Euro Th&âtre’in Onur Mansiyonu’nu kazandı. Sabuncu 1971’de en iyi yazar olarak ’nü ve gene aynı yıl Zemberek’le ’nü aldı.

İstanbul Şehir Tiyatroları’nda yönetmenlik yaptığı dönemde (1976), Kardeş Payı (1976), (1977) gibi oyunları sahneye koyan Sabuncu ve İşgal’deki çalışmasıyla 1978 Ulvi Üraz Övgüye Değer Yönetmen Ödülü’ne, Bahar Noktası’yla da 1981 Avni Dilligil Toplu Çalışma Özel Ödülü’ne değer bulundu. Sabuncu ayrıca Adak (1978), Talihli Amele (1980), Şalvar Davası (1983), Namuslu (1984) gibi filmlerin senaryolarını yazdı. 1985’te, senaryosu da kendine ait olan ’ı çekerek film yönetmenliğine başladı. Daha sonra, Luis Bunuel’in Belle de Jour’una (1967; Gündüz Güzeli) “nazire” olarak çektiği Kupa Kızı (1986) ile (1981), Kaçamak (1988), (1988) ve Yolcu (N. Hikmet’in aynı adlı oyunundan; 1993) filmlerinin de hem senaryolarını yazdı, hem de yönetmenliğini yaptı. Sinema alanında Adak’la SIYAD’ın () 1980 En İyi Senaryo Ödülü’nü aldı. 1987’de Asılacak Kadın’daki çalışmasıyla sinema eleştirmenleri tarafından yılın en başarılı yönetmeni seçildi. 1989’da ’yla Bastia Akdeniz Film Şenliği’nde Gümüş Zeytin Dalı ödülünü kazandı.

Sonraki yıllarda sinema çalışmalarına ağırlık verdi. İlk beş senaryosu başka yönetmenlerce perdeye taşındı. 1985’ten başlayarak, kendi senaryolarından, altı film gerçekleştirdi. Çok sayıda uluslararası şenlikte Türkiye sinemasını temsil etti. 1988’de Londra’da British Film Institute; 1991’de Paris’te Fransız Sinematek’i; 1992’de Montpellier Festivali tarafından, adına tüm filmlerinin gösterildiği saygı haftaları düzenlendi.

1988’de, uzun bir yasal savaşımın ardından, Şehir Tiyatroları’na döndükten sonra, bu kurumda ve Devlet Tiyatroları ile özel tiyatrolarda 30’u aşkın tiyatro yapıtının yönetmenliğini üstlendi. Şehir Tiyatrosu’nun İstanbul Belediyesi karşısındaki “sanatsal bağımsızlığı” konusunda, yönetimle ilkesel anlaşmazlık nedeniyle, 2004’te emeklilik yaşını beklemeden, kurumdan ayrıldı.

Racine, Marivaux, Brecht, Genet, Kovaçeviç’in kimi oyunlarını Türkçeye çevirdi.

Tiyatro ve sinema alanlarındaki çalışmaları, tiyatro yazarlığı / tiyatro yönetmenliği / senaryo yazarlığı / film yönetmenliği / çevirmenlik / sahne tasarımı olmak üzere, 6 farklı dalda 3’ü uluslararası- (Londra 1969, Bastia 1989, Ohrid 1997) çok sayıda ödülle değerlendirildi.

 

 

Sen de birkaç kelam et...

Select Language