Derin Bilgili Ansiklopedi

Hasan Ali Yücel

0

Hasan Ali Yücel, öğretmen, eski millî eğitim bakanı, Köy Enstitüleri’nin kurucusu (d. 16 Aralık 1897, İstanbul ö. 26 Şubat 1961, İstanbul).

1921’de İstanbul Darülfünunu (sonradan İstanbul Üniversitesi) Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi. 1922’de İzmir Darülmuallimini’ne edebiyat öğretmeni olarak atandı. Daha sonra Kuleli, İstanbul Erkek ve Galatasaray liselerinde felsefe, sosyoloji ve edebiyat dersleri okuttu. 1927’de maarif müfettişi oldu. Fransız eğitim sistemini incelemek üzere bir yıllığına Paris’e gönderildi. 1932’de Gazi Eğitim Enstitüsü (bugün Gazi Üniversitesi) müdürlüğü, 1933-35 arasında ortaöğretim genel müdürlüğü görevlerinde bulundu. 

1935’te İzmir milletvekili seçildi. Bayar hükümetinde milli eğitim bakanlığına getirildi. Refik Saydam ve Şükrü Saracoğlu hükümetlerinde de bakanlığını sürdürerek 1946’ya değin aralıksız bu görevde kaldı. 1939’da I. Eğitim Şurası’nı toplayarak bir eğitim planı hazırlattı. Ankara Fen ve Tıp fakültelerini, İzmir Yüksek Ticaret ve İktisat Okulu’nu, Balıkesir ve Edirne öğretmen okullarını eğitime açtı. Yüksek Mühendis Okulu’nun İstanbul Teknik Üniversitesi haline getirilmesi, Üniversiteler Kanunu” nun çıkarılarak düşünce, bilim ve kürsü özgürlüğünün korunması, tiyatro ve operanın devlet hizmetleri arasına katılarak bu yönde köklü girişimler yapılması, Yüksek Köy Enstitüsü’nün kurularak kırsal kesimde bilimsel bir yönelişin ilk çekirdeğinin oluşturulması gibi bir dizi önemli atılımı gerçekleştirdi. Dünya edebiyatının klasiklerinin Türkçeye kazandırılması amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde ünlü Tercüme Bürosu’nu kurdurdu. Onun öncülüğünde çok sayıda yapıt Türkçeye çevrildi. Ayrıca Türk Ansiklopedisi ile İslâm Ansiklopedisi’nin yayımına başlandı.

1991 ve 1999 yılları arasında toplam yaklaşık 2 yıl boyunca 3 kez başbakanlık yapan siyasetçi

 

Yücel 1950 genel seçimlerinde milletvekili seçilemeyince İstanbul’a yerleşti. Akşam ve Cumhuriyet gazetelerinde kültür, sanat ve felsefe konularında makaleler yazdı. 1955/60 arasında İş Bankası Kültür Yayınları’nı yönetti. 1958’de UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Genel Kurulu üyeliğine getirildi. 1961’de Kurucu Meclis üyeliği yaptı.

Eğitimciliği ve devlet adamlığının yanı sıra usta bir yazar ve çevirmen olan Yücel edebiyata şiirle girmişti. Mütareke ve Kurtuluş Savaşı yıllarındaki ateşli şiirlerinde vatan ve millet sevgisini dile getirdi. Başlıca yapıtları arasında Goethe, Bir Dehanın Romanı (1932), Türk Edebiyatına Toplu Bir Bakış (1932), Pazartesi Konuşmaları (1937), İçten Dışa (1938), Türkiye’de Ortaöğretim (1938), Davalar ve Neticeleri (1950), Hürriyete Doğru (1955), İyi Vatandaş İyi İnsan (1956, 1971), Kıbrıs Mektupları (1957), Edebiyat Tarihimizden (1957, 1989), İngiltere Mektupları (1958), Türkiye’de Maarif (1959), Hürriyet Gene Hürriyet (1960-62, 2 cilt) sayılabilir.

 

Leave a comment
tr Turkish
X