Derin Bilgili Ansiklopedi

Lütesyum

0

Lütesyum (Lu), periyodik tablonun IIIb grubunda yer alan lantanitler dizisinin son üyesi, en sert ve yoğunluğu en yüksek azrak toprak metali­ olan kimyasal element.

Lütesyumu, ilk olarak 1907-08 yılların­da çalışmalarını birbirlerinden habersiz ola­rak yürüten Cari Auer von Welsbach ve Georges Urbain buldu. Urbain bu elemente doğduğu kent olan Paris’in eski adını (Lute­tia) verdi, ama lütesyum Almanya’da 1950’lere değin genellikle kasyopeyum ola­rak anıldı. Yeryüzünde en az bulunan azrak toprak elementi olan lütesyum, ksenotim ve öksenit gibi azrak toprak minerallerinde yer alır.

Ticari açıdan önemli olan monazit mineralinin yalnızca yüzde 0,003’ünü oluş­turmasına karşılık bu mineralden yan ürün olarak özütlenmesinin ekonomik olduğu anlaşılmıştır. Ayrılmasında ve arıtılmasında iyon-değişimi tekniklerinden yararlanılır. Lütesyum ayrıca çekirdek bölünmesi (fis­yon) sonucunda ortaya çıkan ürünlerde de az miktarda bulunur. Lütesyum metali, susuz halojenürlerinin alkali ya da toprak alkali metallerle ısılindirgenmesi yoluyla elde edilir.

Erime noktası en yüksek olan azrak toprak elementidir. Doğal lütesyum kararlı olan lütesyum -175 (yüzde 97,41) ile radyoaktif lütesyum -176 (yüzde 2,59, yarı ömrü 3 x 10 ¹º yıl) izotoplarının bir karışımı halindedir. Radyoaktif izotopundan göktaş­larının tarihlendirilmesinde yararlanılır. Lü­tesyumun araştırma amacıyla kullanılması­nın dışında çok az kullanım alanı vardır.

Lütesyum elementi tipik bir üç değerlikli azrak toprak elementinin özelliklerine sa­hiptir ve lütesyum oksit; sülfat ve klorür gibi bir dizi beyaz renkli tuz oluşturur.

Tanım Açıklama
Atom Numarası 71
Atom Ağırlığı 174,970
Erime Noktası 1.656 °C
Kaynama Noktası 3.315 °C
Özgül Ağırlığı 9,835 (25°C’de)
Değerliği 3

Nükleer reaktörlerde yapı malzemesi olarak kullanılan, periyodik tabloda IVb yer alan, atom numarası 40 olan element

 

Leave a comment
tr Turkish
X