Derin Bilgili Ansiklopedi

Ly Bon

0

Ly Bon, günümüze ulaşmış tarihi kayıt­larda söz edilen ilk Vietnam hanedanı olan LY Hanedanının kurucusu ve Vietnam’ın ilk büyük bağımsız­lık savunucusu (d. Giao-chao, Kuzey Vietnam – ö. 549, Laos).

542’de Giao-chao eyaletinin Çinli valisine karşı girişilen ayaklanmaya önderlik ederek yönetim merkezi Long Bien’i ele geçirdi. İki yıl sonra kendini imparator ilan etti ve yıl adını aldı. 13. ve 14. yüzyıllara ait en eski Vietnam tarih kayıtlarında, ülkenin kuzey ve orta kesiminde geniş bir bölgeyi denetiminde tuttuğu; kuzeyde Kızıl Irmak deltasından güneyde Çampa Krallığı’nın sınırlarına kadar uzanan topraklarda da egemenliğinin tanındığı belirtilir. Ly Bon kurduğu imparatorluğa, “Bin Bahar” bo­yunca yaşayacağını belirten Van Xuan adını vermişti. Ama 547’de kuzeydeki Chu Dien köyünde Çinliler karşısında yenilgiye uğra­dı. Sığınacak bir yer bulmak umuduyla kaçtığı Laos’ta, bir kabile halkı tarafından öldürüldü; kafası kesilerek Çinlilere gönde­rildi.

Kısa ömürlü olmasına karşın Ly Bon ‘un krallığı, gerçek anlamda bağımsız ilk Viet­nam devleti Dai Viet’in temelini oluşturdu. Onun Çinlilere yenilmesinden kısa bir süre sonra, iki Vietnamlı daha, Ly Xuan (589-590) ve Ly Phat Tu (590’ların sonları-603) Giao-chao’ya egemen olmaya çalıştı. Ly Bon ‘un kurduğuyla birlikte bu krallıklar, Vietnam’daki Erken Ly hanedanını oluştu­rur.

Çosan Hanedanı olarak da bilinen, Kore’nin en son ve en uzun ömürlü kraliyet hanedanı

 

Leave a comment
tr Turkish
X