Magnetik Alan

, , ya da değişen bir elektrik alanının yöresinde yer alan ve içinde magnetik kuvvetler bulunan bölge. Yer’in magnetik alanı, pusula iğnesini ve başka kalıcı mıknatısları alan doğrultusunda yönlendirir. Hareketli ve elektriksel olarak yüklü parçacıklar, magnetik alan etkisiyle çember ya da burgu eğrisi (helis) biçimli yörüngeler izlerler. Magnetik alan, bu alanda yer alan iletkenlerden geçen elektrik akımına bir kuvvet uygular; elektrik motorlarının çalışmasını sağlayan da bu tür kuvvetlerdir.

Bir kalıcı mıknatısın ya da içinden şiddetli ve yönü değişmeyen elektrik akımı geçen bir iletkenin çevresinde oluşan magnetik alan durağan bir alandır ve buna magnetostatik alan denir. Böyle bir alanın herhangi bir noktadaki şiddeti ve yönü değişmeden kalır. Alternatif akım ya da dalgalı doğru akım çevresinde oluşan magnetik alanın şiddeti ve yönü ise sürekli olarak değişir.

Magnetik alanlar kuzey magnetik kutuptan (bir başka deyişle kuzeye doğru yönelen kutuptan) çıkıp güney kutba giren sürekli kuvvet çizgileriyle (magnetik akı) gösterilebilir. Kuvvet çizgilerinin yoğunluğu magnetik alanın şiddetini gösterir; örneğin bir mıknatısın kutuplarında magnetik alan şiddeti büyüktür, bu nedenle kuvvet çizgileri kutuplarda daha sıkışık, yani daha yoğundur. Kutuplardan uzaklaşıldıkça alan şiddeti azalır, kuvvet çizgileri de birbirlerinden uzaklaşarak seyrekleşirler. Düzgün magnetik alanlar kuvvet çizgilerinin eşit aralıklı paralel doğrular biçiminde olduğu alanlardır. Magnetik akımın yönü küçük bir mıknatıs iğnesinin kuzey kutbunun gösterdiği yöndür. Akı çizgileri sürekli çizgilerdir ve bunlar kapalı eğriler oluşturur. Bir çubuk mıknatısta bu çizgiler kuzey kutuptan çıkar, birbirlerinden uzaklaşıp kıvrılarak güney kutuptan girer, mıknatısın içinden geçerek kuzey kutuptan yeniden çıkar. ’nde (SI) magnetik akı birimi weberdir. Magnetik akının weber olarak verilen değeri, belirli alana sahip bir yüzeyden geçen toplam kuvvet çizgileri sayısının bir ölçüsüdür.

belirli bir sese akort edilmiş bir keman ya da piyano telinin, yakınlarda bir yerde aynı sesin çalınmasıyla titreşmeye başlaması

 

Magnetik alanlar matematiksel olarak vektörlerle gösterilir; vektörler doğrultusu, yönü ve büyüklüğü olan niceliklerdir. Bir magnetik alan iki farklı vektörle gösterilir. Magnetik akı yoğunluğu ya da magnetik indükleme olarak adlandırılan vektör B simgesiyle, magnetik alan şiddeti vektörü ise H simgesiyle gösterilir. H ile gösterilen magnetik alan, iletkenlerden akan elektrik akımının oluşturduğu alan olarak, B ile gösterilen magnetik alan ise, alanda yer alan malzemenin magnetik özelliklerinden kaynaklanan katkıyı da içerecek biçimde toplam magnetik alan olarak düşünülebilir. Yumuşak demirden bir silindir üzerine sarılmış bir iletkenden elektrik akımı geçirildiğinde, mıknatıslayıcı alanın (H) zayıf olmasına karşılık, demirin içinde oluşan magnetik alan (B) bundan binlerce kat daha güçlü olabilir; bunun nedeni demirdeki pek çok sayıdaki küçük atomik mıknatısın alan doğrultusunda yönlenerek B’yi önemli ölçüde artırmasıdır

No Responses

  1. A.Arif Efler 19 Ekim 2019

Sen de birkaç kelam et...

Select Language