Mahmud Muhtar Katırcıoğlu

, Soyadı Kanunu sonrasında , Aydın valiliği, Bahriye Nazırlığı ve diğer çeşitli devlet görevlerinde bulunmuş, Osmanlı dönemi devlet adamı (d. 11 Aralık 1866, İstanbul ö. 18 Mart 1935, MessinaNapoli arasında, denizde).

Bir süre Mekteb-i Sultani’de (Galatasaray Lisesi) okudu. 1885’te Harbiye Mektebi’ne girdi. Burada öğrenciyken Almanya’ya gönderildi ve 1888’de Metz Harp Okulu’nu teğmen olarak bitirdi. Kurmaylık öğrenimini de Berlin’de tamamladı. İstanbul’a döndükten sonra Hıdiv İsmail Paşa’nın kızıyla evlendi (1896). Mirliva (albay) rütbesiyle Osmanlı-Yunan Savaşı’na (1897) katıldı. Velestin ve Dömeke çarpışmalarında büyük yararlık gösterdi. 1900’de Piyade Dairesi ikinci başkanlığına getirildi. Meşrutiyet yanlısı düşünceleri dolayısıyla sürekli gözetim altında tutulduğu için 1903’te İstanbul’dan ayrılarak Mısır’a yerleşti. II. Meşrutiyet’in ilanından (1908) sonra birinci ferik (orgeneral) rütbesiyle Hassa Ordusu komutanlığına getirildi. 31 Mart Olayı sırasında ayaklanmacıların Harbiye Nezareti’ne şaldırmalarına karşı koydu. Ama ardından İstanbul’u terk etmek zorunda kaldı. Ayaklanmanın bastırılmasından ve II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesinden sonra geri döndü. Mayıs 1909’da çıkarılan bir yasa gereğince, kurmaylık öğrenimini Türkiye’ de yapmadığı için rütbesi birinci feriklikten mirlivalığa indirildi. Aynı yıl Aydın valiliğine atandı. 1910’da İbrahim Hakkı Paşa kabinesinde bahriye nazırlığına getirildi, ama ertesi yıl kabineyle birlikte bu görevinden istifa etti. 1912’de Gazi Ahmed Muhtar Paşa kabinesinde yeniden bahriye nazırı oldu. Balkan Savaşı çıkınca nazırlıktan ayrılarak orduya döndü. Mirliva rütbesiyle Trakya’da önce 3. Kolordu komutanı, sonra 2. Şark Ordusu komutanı olarak savaşlara katıldı. Ağır yaralanınca komutanlıktan çekilmek zorunda kaldı. 1913’te Berlin elçiliğine atandı. Osmanlı Devleti’nin Almanya’ nın yanında I. Dünya Savaşı’na girmesine karşı çıkarak bu görevinden ayrıldı (1915). Ardından İsviçre’ye yerleşti ve 1916’da da emekliye ayrıldı. 1922’de Türkiye’ye döndü. Damat Ferid Paşa kabinesinde önerilen harbiye nazırlığını kabul etmedi. 1929’da, bahriye nazırlığı sırasında İngiltere’ye ısmarladığı iki geminin parasını tazmin etmeye mahküm edilince Türkiye’yi terk etti. 1935’te Messina ile Napoli arasında, bir gemide öldü. Ruzngme-i Harb olarak da bilinen Üçüncü Kolordu’nun ve İkinci Şark Ordusu’nun Muharebatı (1915, yb Balkan Harbi, 1979), Maziye Bir Nazar (1925), Acı Bir Hatıra (2. bas. 1931), La Turguie, I’Allemagne et I’ Europe (Türkiye, Almanya ve Avrupa), La Sagesse Coranigue (1936; Kuran Bilgeliği) başlıca yapıtlarıdır.

No Responses

  1. A.Arif Efler 20 Ekim 2019

Sen de birkaç kelam et...

Select Language