Derin Bilgili Ansiklopedi

Manş Denizi

0

Manş Denizi, Atlas Okyanusunun, kuzeyde İngiltere ile güney­de Fransa’yı ayıran uzantısı

Genişliği, batıda 180 km’den, doğuda Do­ver (İngiltere) ile Calais (Fransa) arasında 33,7 km’ye kadar düşer; “giysi kolu” anla­mına gelen Fransızca adı da, giderek dara­lan bu biçiminden dolayı verilmiştir. Doğu ucundaki Dover Boğazıyla Kuzey Denizine açlan Manş, 89.900 km2’lik yüzölçümüyle Avrupa kıta sahanlığını dolduran sığ deniz­lerin en küçüğüdür. Doğuya doğru gittikçe
azalan derinliği ortalama 120-45 .m arasında değişir. Kara Avrupa’sından İngiltere’ye yönelen istilalar için hem bir yol, hem de engel oluşturması nedeniyle tarihsel önem taşıyan deniz, bu yüzden eskiden beri ayrıntılı hidrografik araştırmalara konu ol­muştur. Kıyılara yaklaştıkça birden derinle­şen deniz tabanı, batıda genellikle düz, doğuda ise dalgalıdır. Yaklaşık 40 milyon yıl önce oluşan Manş Denizi, özellikle güçlü gelgit akıntıları açısından bilim adamları için ilgi çekici bir bölgedir.

Manş Denizinde eskiden beri önemli bir yer tutan balıkçılık sanayisi 20. yüzyılda önemini yitirmiştir. Bunun başlıca nedenleri açık deniz balıkçılığının gelişmesi, kaynak­ların tüketilmesi, ayrıca denizin petrol ve maden taşımacılığında dünyanın en işlek suyollarından biri durumuna gelmesinden kaynaklanan kirlenmedir. Portsmouth ve Plymouth eski önemini yitirmekte olan iki donanma limanıdır. Southampton ve Le Havre limanları ise, bir yandan okyanusaşı­rı yolcularını kaybederken, bir yandan da konteyner gemisi ve petrol damıtma kapasi­telerini dev boyutlara ulaştırmaktadır. Hem İngiltere, hem de Fransa, nükleer enerji reaktörlerini soğutmak için Manş Denizinin sularını kullanır. İki kıyıda yer alan birçok liman arasında düzenli feribot seferleri vardır.

Manş’ın tebeşir oluşumlu tabanında kolay­ca tünel açılabileceğini düşünen bir Fransız mühendis, 1802’de Dover Boğazı boyunca bir tünel yapılmasını önerdi. Napoleon’un da ilgi gösterdiği proje savaş yüzünden askıya alındı. Benzer öneriler 19. yüzyıl boyunca birçok kez gündeme geldi. 1880’lerin başında bazı özel kuruluşlar Fol­kestone (Kent) ve Sangatte (Fransa) yakınla­rında bir demiryolu tüneli yapmak için kazıla­ra başladılar. İngilizlerin yapımına başladığı tünel 1.800 m’ye ulaştığında, basının, İngilte­re’nin güvenliği açısından projenin tehdit oluşturduğu iddiasıyla bir kampanya başlat­ması üzerine inşaat durduruldu.

Fransız. ve İngiliz hükümetleri 1960’lann ortalarında bir demiryolu tüneli inşa etme konusunda bir kez daha anlaştılar. Ama 1970’lerin ortasına gelindiğinde, İngiliz hü­kümeti yüksek maliyetleri gerekçe göstere­rek projenin finansmanını iptal etti. Bu tarihte tünelin iki taraftan 2,4 km’lik bölü­mü kazılmıştı. Daha sonra önerilen bir asma köprü, bir köprü-tünel kompleksi ve bir demiryolu-karayolu biçimindeki çeşitli projelerin hiçbiri benimsenmedi ve tünel 1986’da yeniden gündeme geldi. Proje, Fransız ve İngiliz firmalarından oluşan bir konsorsiyum tarafından, hisse senedi çıkara­rak ve çok sayıda uluslararası bankadan borç alarak finanse edildi. Dover ile Calais’ yi birbirine bağlayacak olan Manş Tüneli‘nin 6 Mayıs 1994’te açılışı yapıldı.

İsrail ile Ürdün arasındaki, Dünyanın en alçak ve üçüncü büyük tuzlu gölü

 

Leave a comment
tr Turkish
X