Derin Bilgili Ansiklopedi

Mansabdar

0

Mansabdar, Hint-Türk İmparatorluğu bü­rokrasisinde hükümdar adına ülkeyi yöneten devlet görevlisi.

Mansab­darlar hükümdar adına ülkeyi yönetir, or­dulara komuta ederlerdi. Çoğu soylu olmakla birlikte, elde ettikleri makam ve mülkler miras yoluyla çocuklarına geç­mediği için, feodal bir soylular sınıfı oluş­turmadılar. Bu sistemi kuran Ekber (hd 1556-1605), böylelikle Müslüman soylular­dan oluşan gevşek yapıdaki bir askeri konfederasyonu, Müslümanlarla Hinduları bir araya getiren çok uluslu bürokratik bir imparatorluk haline dönüştürdü. Mansab­darlar yönettikleri asker sayısına (bu sayı 10 ile 5.000 arasında değişirdi) bağlı olarak 33 rütbeye ayrılırdı. Komutaları altındaki askerlere bakmaları için mansabdarlara maaş ödenirdi. Ekber mansabdarların maaşlarını nakit olarak ödüyordu; daha sonraki hü­kümdarlar mansabdarlara nakit vermek ye­rine, belirli bir arazinin gelirini toplama hakkını tanıdılar. Ama hükümdar bu arazi­yi mansabdarın sağlığında başkasına devre­debilir, ölümü üzerine de geri alırdı. Man­sabdarlara giderlerini karşılamak için hazineden verilen avanslar, ölüm halinde yüzde 100 oranındaki bir veraset vergisi olarak geri alınırdı.

Mansabdarların askeri görevlerinden baş­ka sivil görevleri de vardı. Bu sistem, hırs ve yetenek sahibi kimselere imparatorluk hiz­metinde olanak sağlıyor ve Babürlü yöneti­minin çatısını oluşturuyordu. Mansabdarlar ya maaşa bağlanarak, ya sürekli bir görev­den ötekine gönderilerek ya da doğrudan hazineye giden gelirlerin toplanmasında değişiklikler yapılarak denetim altında tutu­lurdu. Böylelikle mansabdarlara özel bir ordu oluşturabilecek yerel ilişkiler kurma ve mali kaynak sağlama olanağı verilmemiş olurdu. Babürlü döneminin büyük bölü­münde mansabdarların çoğu yabancı kö­kenliydi. Örneğin Ekber’in hükümdarlığının sonlarına doğru, mansabdarların yüzde 70’ini yabancı kökenliler oluşturuyordu. Geri kalan yüzde 30 ise hemen hemen yarı yarıya Müslümanlar ve Racputlardan olu­şan Hindulardı.

Os­manlı saray ve konaklarında haremle se­lamlık daireleri arasındaki bölüm

 

Leave a comment
tr Turkish
X