Mecmua-i Fünun 48

Mecmua-i Fünun

, Osmanlı döneminde Türkçe olarak yayımlanmış İLK aylık bilim ve kültür dergisi.

İlk Osmanlı bilim derneklerinden ’nin yayın organı olarak, dernek başkanı ’nın öncülüğünde Temmuz 1862’de yayımlanma­ya başladı. İlk 24 sayısı düzenli olarak çıktıysa da, İstanbul’da baş gösteren büyük kolera salgını nedeniyle 33. sayısında yayı­mını durdurmak zorunda kaldı. Mayıs 1866- Haziran 1867 arasında yayımlanan 14 sayıdan sonra bir kez daha kapandı. Ocak 1883’te 48. sayıdan başlayarak Münif Paşa tarafından yeniden yayımlandıysa da, bu sayıdaki bir yazıda ’in yasakladığı yıldız sözcüğünün geçmesi nedeniyle kapatıldı.

Ahmed Vefik Paşa, İbrahim Edhem Paşa, Kara Mehmed Todori Cemil Paşa, Halil Bey, Rıfat Bey, Mehmet Celil Paşa, İngiliz Said Paşa gibi dönemin önde gelen aydınlarının imzalarına da yer vermekle birlikte Mecmua-i Fünun’un başarısı daha çok Münif Paşa’nın kişisel çabalarına bağlı kaldı. Derginin amacı bilimsel kuram, kavram ve gelişmelerı halkın anlayabileceği bir dille aktarıp yaygın biçimde öğrenilmesini sağlamaktı. Başlangıç­ta yayın alanı din ve politika konularıyla sınırlı kalan dergi, 4. sayıdan sonra ulus­lararası politikaya da yer vermeye başladı. Dergi yöneticileri ayrıca jeoloji, fizik, biyoloji, coğrafya gibi toplumun yaban­cı olduğu pozitif bilimleri tanıtıcı yazılara yer veriyor, tarih, dil, pedagoji, maliye, ekonomi, felsefe sorunlarını işliyor, bu konulardaki kavram ve terimlerin Türkçe karşılıklarını yerleştirmeye çalışıyorlardı.

Edebiyatta bir sözcüğü, benzetme amacı gütmeden başka bir söz­cük yerine kullanma sanatı

 

Mecmua-i Fünun’da atılan önemlı adımlar­dan biri de Arap harflerinin yerine Latin alfabesinin kullanılması çağrısının yapılmasıdır. Münif Paşa’nın bu konuda verdiği bir konferansın metni dergide yer almış ve tartışılmıştır. Mecmua-i Fünun bu yapısıyla daha sonra yayımlanan başka gazete ve dergileri de etkilemiştir.

Mecmua-i Fünun 49

 

Sen de birkaç kelam et...

Select Language