Mekteb-i Mülkiye 48

Mekteb-i Mülkiye

Mekteb-i Mülkiye, tam adı olarak da bilinen, Osmanlı döneminde, mülki yöneticiler yetiştirmek için İstanbul’da açı­lan (12 Şubat 1859) öğretim kurumu.

Osmanlı yenileşme hareketinin temel amaçlarından biri merkez ve taşra yönetim örgütünün yeniden düzenlenmesiydi. (1839) ve (1856) bu alanda buyurucu hükümler getir­miş, sonuçta yeni kurumlar oluşturulmuştu. Bu kurumlarda yeni yasa ve tüzükleri sağlıklı biçimde yorumlayarak uygulayacak yönetici eksikliği, bu alandaki eğitimin bir an önce ele alınmasını zorunlu kıldı.

Mekteb-i Mülkiye bu koşulların dayatmasıyla kuruldu. Okula rüştiye mezunlarından seçme sınavını kazananlarla yaşı 30’u geçmeyen düşük maaşlı memurlar alınacak, iki yıl olan öğretim süresi sonunda yapılacak sınavda başarılı olanlar Dahiliye Nezareti’n­de memurluğa atanacaktı. İlk yıl Mekteb-i Mülkiye’ye 50 öğrenci kabul edildi. 1861’de, mezun olan ilk öğrenciler kayma­kamlık ve kaza müdürlükleriyle mal müdür­lüklerinde görevlendirildi. Okul 1863’te, ilk kurulduğu yer olan Ticarethane binasından Divanyolu’ndaki Nuri Efendi Konağı’na taşındı. Konağın ertesi yıl yanması üzerine de Vefa’da Saib Paşa Konağı’na yerleşti. Öğretim süresi 1869’da üç, ertesi yıl da dört yıla çıkarıldı.

I. Meşrutiyet’in ilanından (1876) sonra Mekteb-i Mülkiye yeniden düzenlendi. Öğretim süresi beş yıla çıkanlarak adı oldu. Üç idadi ve iki yüksek sınıftan oluşan okula (sonradan Galatasaray Lisesi) son sınıf öğrencileri ve mezunlarıyla (Mekteb-i Aklanı) öğrencileri sınav­la alınacaktı. Fransızca öğretimi zorunluy­du. Öte yandan bu okuldan mezun olma­yanların kaymakamlık, kaza müdürlüğü gibi görevlere getirilemeyeceği de hükme bağ­landı. Mekteb-i Mülkiye-i Şahane 1 Aralık 1877’de, bugün Cağaloğlu Anadolu Lisesi’ ne ait olan Maarif Nezareti binasındaki bir dairede öğretime başladı. 1880’de yatılı öğrenci kabul etmeye başlayan okulun idadi bölümü 1900’de ayrılarak ’ne dönüştürüldü.

’in ilanından (1908) sonra adı yeniden Mekteb-i Mülkiye olarak değiş­tirilen okul ödenek yetersizliği nedeniyle 1915’te kapatıldı. 1918’de üç yıl süreli bir okul olarak yeniden açıldı ve aynı yıl Yıldız Sarayı’ndaki Yaveran Dairesi’ne taşındı. Cumhuriyet’in ilanından sonra eğitim ala­nında yapılan düzenlemeler sırasında Mül­kiye Mektebi programı da ele alındı. Oku­lun idari ve mali şubelerinin üç, siyasi şubesinin ise dört yıl öğretim vermesi öngö­rüldü. Ama ilk iki yıl bütün şubelerde ortak öğretim yapılacaktı. 1930’daki düzenlemede ise okulun bütün şubelerinin öğretim süresi üç yıl olarak belirlendi.

 

Heyet-i Vükela olarak da bilinen Osmanlı Devleti’nde, 1838-1922 arasın­da bakanlar kurulu

Mülkiye Mektebi, 1933 Üniversite Refor­mu sonrasında, 16 Haziran 1935’te çıkarılan 2777 sayılı yasayla Siyasal Bilgiler Okulu adını aldı. Aynı yıl Ankara’da, öğretimin bugün de sürdürüldüğü Cebeci’deki okul binasının yapımına başlandı. 1936’da öğre­tim süresi dört yıla çıkarıldı, aynı yıl okul Ankara’ya taşındı. Siyasal Bilgiler Okulu 23 Mart 1950’de 5627 sayılı yasayla Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne (SBF) dönüştürüldü ve Ankara Üniversitesi’ne bağlandı.

 

Mekteb-i Mülkiye 49

Sen de birkaç kelam et...

Select Language