Derin Bilgili Ansiklopedi

Muhammed Zahir Şah

0

Muhammed Zahir Şah, 1933-1973 arasında Afganistan şahı (d. 15 Ekim 1914, Kâbil, Afganistan, ö. 23 Temmuz 2007 Kabil, Afganistan).

Muhammed Nadir Şah’ın oğluydu. 1920′ lerin sonlarında kargaşalığa son verilmesinde ve merkezi denetimin yeniden sağlanmasında kardeşleriyle birlikte önemli rol oynadı. Ayrıca hükümette bakan olarak görev aldı. Kasım 1933’te babasının öldürülmesi üzerine 19 yaşında tahta çıktı. Ama devlet işlerini akrabalarının yürütmesi nedeniyle uzun yıllar geri planda kaldı. 1964’te bir anayasa çıkararak meşruti monarşiye dayalı bir düzen getirdi. Akrabalarının kamu görevlerini üstlenmesini yasaklayarak iktidarını pekiştirdi. İzleyen dönemde bir dizi ekonomik kalkınma projesi gerçekleştirdi.

Dünyanın ilk nükleer denizaltısı

 

SSCB ve ABD’den aldığı dış yardımlarla sulama tesisleri ve otoyollar yaptırdı. Uluslararası ilişkilerde Afganistan’ın tarafsızlığını korumayı başardı. Bununla birlikte giriştiği reformlar Kâbil çevresi dışında pek etkili olamadı. Ülke 1970’lerin başlarında kuraklık ve açlıkla karşı karşıya kaldı. Pakistan sınırındaki Peştu kabilelerinin özerklik mücadelesi daha da tırmandı. Başkentteki siyasal yapı ülkenin ekonomik sorunlarının üstesinden gelemedi. Kralın kayınbiraderi General Muhammed Davud Han 17 Temmuz 1973’te kansız bir darbeyle monarşiyi devirerek cumhuriyet ilan etti. Tahttan resmen 24 Ağustos 1973’te çekilen Zahir Şah, daha sonra İtalya’ya sürgüne gitti.

Leave a comment
tr Turkish
X