Platonculuk

Platonculuk, Platon’un diyaloglarının yorumlanmasıyla ortaya çıkan ya da genel olarak ondan esinlenmiş felsefe sistemlerine verilen ortak ad. Platon’un düşüncelerinin çok farklı biçimlerde yorumlanması farklı özellikler göstermesine yol açmıştır. Bugün Yeni-Platonculuk adıyla anılan akım Plotinos’un 3. yüzyılda Platonculuğu canlandırmasıyla ortaya çıkmış. 6. yüzyılın ikinci yarısına değin Hıristiyanlığa karşı bir öğreti olarak gelişmiştir.

Platonculuğun çeşitli biçimlerinin temel ortak yanı idealar öğretisidir. Buna göre algılanabilir dünya, yalnızca düşünce içeriği olabilecek bir dizi ve belli bir düzen oluşturan kavramlardan etkilenir ya da kaynaklanır. Dünyayı anlamaya çalışmak kavramlar arası ilişkileri anlamaktır ve sürekli değişen dünyada asıl önemli olan değişmeyen değerlerdir. Dolayısıyla Platonculuğun temelinde kalıcı, değişmeyen ölçülere önem verilmesi yatar.

Platon’un ölümünden sonra en ünlü öğrencisi Lykeilon’u kurarak kendi görüşlerinin ağır bastığı bir tür Platonculuk geliştirdi. Ama asıl Platonculuk Akademia da sürdürüldü. Arkesilaos’un yönetiminde stoacılara karşı başlatılan polemik bir yüzyıl sonra ’un önderliğinde doruğa ulaştı. Philon’dan sonra Akademia” da daha çok edebi ağırlıklı. yozlaşmış denebilecek bir Platonculuk yaygınlaştı. Atinalı Plutarkhos’un yazıları bu dönemin en iyi örneklerini oluşturdu. Platon’un görüşlerine yeniden 3. yüzyılda Plotinos ile dönüldü.

Günahkârlığın, özellikle cinsel sapkınlığın simgesi Sodom ve Gomorra halkını doğru yola döndürmek için gönderilen Peygamber

 

Hıristiyanlığın yerleşmesinden sonra Platonculuk zamanla resmi felsefe görüşü haline geldi. Hıristiyan düşünürler dinsel öğreti ile Platon’un düşüncelerini tam anlamıyla bağdaştıramadıysa dâ, Augustinusun ve Boethius’un etkisiyle Platonculuk ortaçağ boyunca güçlü bir eğilim olarak sürdü. Kilise dışında ise Platon, Rönesans’ın başlangıcında yapıtlarının yeniden keşfi ve çevirisi yoluyla etkili oldu. Bununla birlikte 13. yüzyılda metinleri Arapça ve Farsçadan çevrilmeve başlayan Aristoteles’in olgusal bakışının çağa daha uygun düşmesi. ayrıca Aguino’lu Aziz Tommaso’nun Aristotelesçi tutumu. Platon’un daha mistik sayılan düşüncelerini gölgede bıraktı.

15. yüzvılın sonlarında Floransa’da Lorenzode Medici’nin kurduğu Platon Akademisi 16. yüzyılda Avrupa’da Platonculuğun canlanmasında önemli rol oynadı. 17. yüzyılda İngiltere’de Cambridge Platoncuları olarak bilinen bir grup ortaya çıktı. Kara Avrupa’sında ise 18. ve 19. yüzyıllarda Alman idealizminin önde gelen düşünürleri hem Platonculuktan hem de Yeni-Platonculuktan etkilendiler. 20. yüzyılda da Alfred North Whitehead sağlam bir matematiksel temelden yola çıkarak varlık ve doğa üzerine Platoncu bir görüş geliştirdi

Platonculuk

Platonculuk, Platon'un diyaloglarının yorumlanmasıyla ortaya çıkan ya da genel olarak ondan esinlenmiş felsefe sistemlerine verilen ortak ad. Platon'un düş

Book Editions:

Edition : Edebiyat
Name : Platonculuk
Author : Ansiklopedist
Format : EBook

Editor's Rating:
5

Sen de birkaç kelam et...

Select Language