Rüus Kalemi

Rüus Kalemi, ’nde ’un yazı işlerini yürüten kalemlerinden biri.

Rüus Kalemi’nde tımar, zeamet ve has tahsislileri dışında hizmet ve emeklilik aylığı alan kamu görevlileri için rüus denen kâğıtlar düzenlenirdi. Kamu dairelerindeki reislerin, mümeyyizlerin, kapıcıbaşıların, kale dizdarlarının ve kethüdaların, ilmiye sınıfından müderrislerin ve vakıflardan cihet (aylık) alan din görevlilerinin (örn. imam, müezzin, Vaiz vb) işlemleri burada yapılırdı. Kalem kendi içinde üç bölüme ayrılırdı. Birinci bölümde şeyhülislam ile İstanbul, Eyüp, Galata ve Üsküdar kadılarının, ayrıca saray ağalarının nezaret ettikleri vakıfların cihet beratları yazılır ve bunlarla ilgili işlemler yapılırdı. Kale erlerinin rüusları da buradan çıkardı.

İkinci bölümde sadrazam cephedeyken ordugâhtan verilen. sipahi, silahdar, cebeci, dört bölük, topçu, top arabacısı ve müteferrika rüusları tutulurdu. Üçüncü bölümde ise küçük rüusları adı altında kapıcıların, avcı bölüklerinin, hazineden aylık alanların, ayrıca Divan-ı Hümayun kâtiplerinin, ceşnigirlerin, çavuşların, emekli müteferrikalarının; piyade rüusları adı altında da saray aşçılarının, alemdarların, mehterlerin, sakaların, saraya bağlı sanatkârların, saray kapıcılarının, Anadolu kaleleri zabitlerinin, tersane mensuplarının, saray hekimlerinin, esnaf kethüdalıklarının ve mukataa kâtiplerinin rüusları düzenlenirdi.

Rüus Kalemi’nden verilen cihet ve vazife beratları karşılığında 2-20 kuruş arasında berat harcı alınırdı. Ordu rüus defterleri sefer zamanında cepheye gönderilirdi. Beylerbeyliği, sancakbeyliği gibi önemli atamalar genellikle bu defterlere işlenerek yapılırdı. Sadrazam İstanbul’dayken, ikindi divanlarında yapılan tevcihler “ikindi rüusu” olarak ilgili defterlere işlenirdi. Rüus defterlerindeki kayıtlar genelde çok kısa tutulurdu.

Osmanlı eğitim kurumunda orta öğretim amaçlı açılan okullar

 

Sen de birkaç kelam et...

Select Language