Rüzgar Tüneli

Rüzgâr tüneli, aerodinamikte, hava içinde hareket eden cisimlerin çevresinde hava akımları oluşturarak bu akımların incelenmesinde kullanılan aygıt. Cismin belirli ölçekte küçültülmüş modelinin dikdörtgen ya da dairesel kesitli küçük bir odaya (deney odası) yerleştirilmesi ve bu modelin üzerine istenen hızda hava püskürtülmesi ilkesine dayalı olarak çalışır. Çoğunlukla yeni kanat profillerinin (kanadın hava akış yönündeki kesiti) ve uçak konfigürasyonlarının (uçağın dış biçimi) geliştirilmesinde kullanılan rüzgâr tüneli, otomobil ve lokomotiflerin aerodinamik yapılarının incelenmesi ile yüksek binalardaki rüzgâr basınçlarının saptanmasında da kullanılır.

20. yüzyılın başında yapılan ilk rüzgâr tünellerinde, atmosferden bir fan aracılığıyla içeri çekilen hava önce geniş kesitli bir tünelde düşük bir hızla akıyor, modelin bulunduğu kısma gelmeden önce bir lüleden geçirilerek hızlandırılıyor ve model üzerinden geçirildikten sonra bir (yayıcı) yardımıyla yavaşlatılarak atmosfere akıyordu. Doğrudan atmosferden alınan havayla çalışan ve açık devreli rüzgâr tüneli olarak adlandırılan bu tünelde, havanın nem, sıcaklık ve basıncının denetlenmesi oldukça zor olduğundan, deney dış atmosfer koşullarından etkilenir.

Bilinen tüm temel atomaltı parçacıklara etkiyen zayıf çekirdek kuvvetinin taşıyıcısı olan temel parçacık

 

Günümüzde havacılıkta gelişmiş ülkelerde açık devreli rüzgâr tünellerinin yerini kapalı devreli rüzgâr tünelleri almıştır. Bu tür tünelde, deney odasından çıkıp difüzörden geçen hava yeniden fana gönderilir. Kapalı devreli rüzgâr tünelleri, dış atmosfer koşullarından etkilenmediğinden, daha duyarlı deneylerin yapılmasına olanak sağlar. Bu tünelde hava hızı çoğunlukla elektrikle çalışan fanın dönüş hızı ya da pala açıları değiştirilerek denetlenebilir. Yüksek hızlı tünellerde, difüzörden çıkan havanın soğutulması için su soğutma sistemleri kullanılır.

Rüzgâr tünelleri düşük ses altı hızlı, yüksek ses altı hızlı, (ses altı hız ile ses üstü hız arasındaki geçiş bölgesi), (ses hızının beş katına kadar) ve hipersonik (ses hızının beş katından daha büyük hızlar) biçiminde sınıflandırılır. Hava hızının saatte 16.000 km’den daha fazla olduğu durumlarda, gerçek hareketle tam benzeşimi sağlamak amacıyla, havanın önceden çok yüksek sıcaklıklara ısıtılması gerekir. Bu sıcaklıklar normal bir tünel yapı malzemesinin erime noktası sıcaklığından çok fazla olduğundan, bu tür tüneller saniyenin birkaç binde biri gibi çok kısa süreler için çalıştırılabilir.

Rüzgâr tünelleri uçak gövdelerinin periyodik denetimlerinden sınır katmanı araştırmalarına kadar değişen çeşitli amaçlarla kullanılır. Modelin çeşitli yerlerine yerleştirilen basınç prizleri ve diğer bazı araçlar yardımıyla, model çevresindeki basınç ve sıcaklık dağılımı, bunlardan yararlanılarak sürükleme (modelin havaya gösterdiği direnç) ve taşıma kuvvetleri bulunabilir. Rüzgâr tünelleri uçak, roket, uzay aracı vb araçlarla ilgili aerodinamik araştırmaların yanı sıra otomobil, gemi, tren, köprü ve bina tasarım çalışmalarında da kullanılır.

Türkiye’de, ilk rüzgâr tüneli 1944’te açılan Ankara Etimesgut Uçak Fabrikası’nda kuruldu. Kapalı devreli ve düşük ses altı hızlı olan bu tünel, fabrikanın kapatılmasıyla birlikte devre dışı kaldı.

1915 Çanakkale Köprüsü’nün, düzgün ve türbülanslı akımda, saniyede 20 metre (saatte 72 kilometre), saniyede 45,4 metre (saatte 162 kilometre) ve saniyede 83 metre (saatte 299 kilometre) rüzgar hızlarında kule ve tabliyelerinin servis koşullarındaki davranışlarına ilişkin test 

Sen de birkaç kelam et...

Select Language