Sabun

Sabun, katı ya da sıvı yağların bir alkaliyle işlenmesi, yani sabunlaştırılması sonucu elde edilen temizlik maddeleri. Ne var ki sabun bazen ile karıştırılmakta ve bu iki sözcük birbiri yerine kullanılmaktadır. Oysa genel olarak, sabunlaştırma tepkimesine başvurmaksızın, bireşimsel yolla üretilen temizlik maddelerine denir.

Sabunların kirli bir yüzeyi temizlemesi dört aşamayı kapsar; Önce temizlenecek yüzeyin su ile ıslanması ve sabunu soğurması gelir. Bunu kirlerin yüzeyden koparak tekrar yıkama suyuna dağılması ve yeniden temizlenmiş yüzeye yapışmasını engellemek için asıltı halinde tutulması izler.

Çok eski çağlarda hayvansal yağlar ve odun küllerinden tıbbi amaçlarla kullanılan sabunlar hazırlanıyordu. İS 2. yüzyılda sabun temizlik malzemesi olarak kullanılmaya başladı. Ortaçağda ise çamaşır yıkamak amacıyla evlerde sabun yapılıyordu. Bununla birlikte kalıp sabun 19. yüzyıla değin lüks bir malzeme olarak kalmış ancak bu dönemden sonra günlük kullanıma girebilmiştir.

Sabun önceleri odun ya da çeşitli bitkilerin küllerinin suyla karıştırıldıktan sonra ortama yağ eklenip kaynatılması yoluyla üretiliyordu. Bu işlem sırasında yağdaki asitler bitki küllerindeki alkali karbonatlarla tepkimeye girerek sabun oluşturuyordu.

Ölçülen ya da ölçülebilen süre, uzaysal boyutları olmayan sürem

 

Sabunlaştırma denen bu işlem günümüzde yaygın olarak don yağı gibi hayvansal yağlar ya da hindistan cevizi yağı, palmiye yağı, zeytinyağı gibi bitkisel yağlarla ve başta sodyum hidroksit (kostik soda) olmak üzere çeşitli kostik alkali çözeltileriyle yapılmaktadır. Bugün sabun üretiminde kullanılan çeşitli teknikler vardır. Bunlardan, artık yalnızca küçük üreticiler tarafından kullanılan ve eski bir yöntem olan kaynatmalı yöntem çok uzun sürede tamamlandığından yaygınlığını yitirmiştir. Bu yöntemde sabunlaşma, gliserinin uzaklaştırılması ve katışkıların temizlenmesi 4-11 gün gibi uzun bir sürede gerçekleşmektedir. Oysa, sanayide yalnızca bir kaç saat süren kesintisiz işlemlerle çok miktarda sabun üretilebilmektedir. Bu tür işlemlerde yağ uygun bir katalizör eşliğinde hidrolizlenerek yağ asitleri, ve gliserine ayrılmakta, daha sonra damıtma yoluyla arıtılan yağ asitleri, alkalilerle nötralleştirilmektedir. Küçük tesislerde kullanılan iki yöntem daha vardır: Soğuk yöntemde, katı ve sıvı yağ karışımı bir alkali çözeltisiyle açık bir kazanda ağdalı bir kıvama gelene değin karıştırılır; sıcak (yarıkaynatmalı) yöntemde ise yağlar ve alkali çözeltisi bir kazanda isıtilir ama kaynatılmaz.

Sabunlaştırma işlemi sonunda elde edilen sıvı sabun kalıplara ya da soğutma preslerine dökülerek kalıplanır, kesilir. ve markalanır. Toz sabun elde etmek için ise sabun kütlesi ince şeritler halinde püskürtülerek kurutulur ve kesilir. Kozmetik nitelikli tuvalet sabunları hazırlanırken sabun karışımına parfüm, renklendirici, cildi besleyici ve koruyucu yağlar katılır ve vakum altında kurutularak, soğutulur. İlaçlı sabunlara ise koku giderici ve dezenfektan katkı maddeleri eklenir.

 

Sen de birkaç kelam et...

Select Language