Sahabe

Sahabe, olarak da bilinir, ’i tanımış olan Müslümanlar. Usul bilginlerine göre sahabeden sayılabilmek için, bir Müslümanın en az altı ay ya da bir yıl ’e görüşmüş ve birlikte bir gazaya katılmış olması gerekir. En az bir ya da iki hadis rivayet etmek, iki yıl birlikte bulunmak ve iki savaşa katılmak koşulunu öne süren usul bilginleri de vardır. Hadis bilginlerinin, Müslümanlar arasında genel kabul gören tanımına göreyse, ’i bir kez gören ve Müslüman olarak ölen kişiler sahabeden sayılır. ’i Müslüman olmadan önce gören, ancak ölümünden sonra Müslüman olan kişiler sahabeden sayılmaz. Sahabeden sayılabilmek için erginlik çağına girmiş olmak zorunlu değildir, temyiz gücüne ulaşmış (en az yedi yaşına girmiş olmak yeterlidir.

Tasavvufta, dünyadan el etek çekerek kendini Tanrı’ya kulluk ve ibadete adayan kişi

 

Yaygın görüşe göre sahabe üstünlük bakımından şöyle sıralanır:

1) Mekke’de ilk Müslüman olanlar,

2) Hz. Ömer’in Müslüman oluşundan sonra İslama katılan bir grup Darü’n-Nedve üyesi,

3) Habeşistan göçmenleri,

4) Birinci Akabe biatına katılanlar,

5) İkinci Akabe biatına katılanlar,

6) Hicreti sırasında Hz. Muhammed’e Kuba da ulaşanlar,

7) Bedir Savaşı’na katılanlar,

8) Bedir Savaşı ile Hudeybiye Antlaşması arasında Müslüman olanlar,

9) Hudeybiye” de Hz. Muhammed’e biat edenler,

10) Hudeybiye ile Mekke’nin fethi arasında hicret edenler,

11) Mekke’nin fethedildiği gün Müslüman olanlar,

12) Mekke’nin fethedildiği gün ve Veda Haccı’nda Hz. Muhammed’i gören çocuklar.

Bazı bilginlere göre bu rakam 60 bin, bazılarına göre 100 bin ya da 114 bindir. Buna karşılık sahabe biyografilerine ilişkin yapıtlarda anılan sahabe sayısı 10 bine ulaşmaz.

Bu konudaki en kapsamlı yapıtlardan Zehebi’nin Tecridü Esmai’s-Sahabe’sinde 7.808, İbnü’l-Esir’in Üsdü’-Gabe sinde 7.554, İbnü Abdi”l-Berr’in el-İstiab’ında 4.225 sahabenin adı kayıtlıdır.

Sünnilere göre sahabenin tümü âdildir, yani güvenilirlik niteliklerini (adalet) zedeleyecek günah işlememişlerdir. Yaptıkları işler içtihada dayalı olduğu için yanlışlarıyla da sevap kazanmışlardır. Bu nedenle onlara yöneltilen en küçük bir eleştiri büyük saygısızlık sayılır. Şiiler ise Hz. Muhammed ile görüşmenin önemini kabul etmekle birlikte, sahabeye böyle bir dokunulmazlık tanımazlar. Onlara göre sahabe de kötülük işleyebilir, bu nedenle mutlak anlamda adil sayılamaz.

 

Sen de birkaç kelam et...

Select Language