Sahip Ata Külliyesi

, ’da, Anadolu Selçuklu veziri ’nin yaptırdığı cami, türbe, hankâh ve hamamdan oluşan külliye. 1259’da başlanıp 1279/ 80’de tamamlanan ilk üç yapının mimarı ’tür.

Caminin taç kapısı Selçuklu taş işçiliğinin en görkemli örneklerinden biridir. Ortadaki giriş bölümü, bir yazı kuşağı ve geçmeli örgelerle bezeli bir bordürle çevrilidir. Bordürün içinde silmelerin oluşturduğu bir Sivri kemer vardır. Kemerin kavsarası çok zengin bir biçimde, 14 mukarnas sırasıyla doldurulmuştur. Bunun altında teğet sivri kemerli giriş kapısı yer alır. Taçkapı cephesinde kapı bordürünün iki yanında kalan bölümler simetriktir. Altta teğet sivri kemerli birer sebil nişi vardır; bunlar da bir yazı kuşağıyla çevrilidir. Daha yukarıda her iki yanda birbiri içinden geçen kalın halat örgelerinin oluşturduğu köşeli bir girift bezeme, gene teğet sivri kemerli bir pencereyi sarar. Bu pencerelerin üstünde kalan yüzey, renkli sırlı tuğlalarla yapılmış baklava desenli bir bezemeyle kaplıdır. Daha yukarıda, sağ yanda bir minare yükselir. Şerefeden sonraki bölümü yıkık olan minarenin dilimli gövdesi de lacivert ve turkuvaz renkli, sırlı tuğlalarla yapılmıştır. Taçkapının sol yanındaki ikinci minare ise günümüze ulaşmamıştır. Çifte minareli bu taçkapı, türünün Anadolu’daki en eski örneğidir.

Taçkapının arkasında, bir bahçe içinde cami yer almaktadır. Kâgir ayaklarla mihrap duvarına dik beş sahna ayrılmış olan bugünkü cami sonradan yapılmıştır. Araştırmalara göre özgün caminin ayaklarının ahşap olduğu ve ibadet mekânının taçkapıya kadar uzandığı sanılmaktadır. Özgün camiden günümüze yalnızca lacivert, mor ve turkuvaz renkli mozaik çinilerle bezeli mihrap kalmıştır. Bezemeler yıldız ve geçmelerle, rumi ve kıvrık dal örgeleriyle oluşturulmuştur.

Mihrap duvarının sol köşesindeki bir kapıdan geçilen koridorun sağında türbe yer alır. Yandan da caminin kıble duvarına bitişik olan türbe, büyük bir kemerle bu koridora açılır. Üzeri, köşelerde Türk üçgenleriyle desteklenmiş bir kubbeyle örtülüdür. Bu mekân da bitkisel ve geometrik örgeler oluşturan mozaik çinilerle çok zengin bir biçimde bezelidir.

Koridorun ucundan hankâhın kare planlı merkezi mekânına girilir. Tepesinde bir aydınlık feneri bulunan bir kubbeyle örtülü bu mekâna güney, batı ve kuzeyden birer sofa açılır. Doğuda ise, ucunda hankâhın asıl girişinin yer aldığı bir koridor vardır. İçinde bir de mihrap bulunan güney sofasının iki yanındaki birer derviş odası hankâhın planını tamamlar.

Külliyenin dikdörtgen planlı hamamı, uzunlamasına ikiye bölünmüş bir çifte hamamdır, Kadınlar ve erkekler bölümü hemen hemen simetriktir. Önde soyunmalık vardır, sonra arkaya doğru soğukluk, halvetleriyle birlikte sıcaklık ve külhan sıralanmıştır. Yapının ayrıca keçehanesi de vardır.

 

Sahip Ata Külliyesi

 

Sen de birkaç kelam et...

Select Language