Sedefkar Mehmet Ağa

Sedefkar Mehmed Ağa, , En ünlü yapısı İstanbul’daki Sultan Ahmed Camii’sidir (d.? ö. 17. yy’ın ilk çeyreği, İstanbul).

1562’de Elbasan’dan İstanbul’a geldi. Kanuni Sultan Süleyman’ın türbesinde bir yıl bahçe bekçisi oldu, ardından Hasbahçe’ye girdi. Acemi oğlanlarının musiki meclisinden etkilenerek tezene çalmaya başladı. 1570’den 1589’a kadar Mimar Sinan’nın öğrencisi oldu. Muhzırbaşı oldu.

Çocukluğunda Rumeli’de devşirilerek (1562) saraya alındı. Acemioğlanı olarak eğitim gördü. Önce müzik öğrenmeye başladıysa da, sonra mimarlığı seçti. O dönemde mimarlık eğitimindeki göreneğe uyarak bir el sanatında ustalaşmak için sedefkârlığa başladı. 1589’da HI. Murad’a sunduğu sedef kakmalı rahlenin beğenilmesi üzerine dergâh-ı âli kapıcılığına getirildi. Görevle Mısır’a gönderilmesinden yararlanarak çeşitli Arap kentlerini gezdi. 1591’de Tuna boyundaki kaleleri denetlemekle görevlendirildi. Daha sonra İstanbul kadılığında muhzırbaşı, ardından kapukulu süvarisi oldu. Bir süre Diyarbakır’da ve Şam’da Hüsrev Paşa’nın yanında çalıştı. 1597’de su nazırı yapılarak İstanbul’daki suyolfarının bakımıyla görevlendirildi. 1606’da hassa mimarbaşı oldu. Yanına aldığı çeşitli mimar ve yapı ustalarıyla Mekke’ye giderek (1611) Kâbe’yi onardı.

Hz. Davud’a vahyedilen kutsal kitap

 

1609’da I. Ahmed’in isteği üzerine en ünlü yapıtı olan Sultan Ahmed Külliyesi’nin yapımına başladı. Cami 1617’de bitirilip kullanıma açıldıysa da, külliyenin öbür yapılarının tamamlanması 1620’yi buldu. Mehmed Ağa’nın bu tarihten az önce ya da sonra öldüğü sanılır. Yaşamı ve yapıtları konusunda bilinenler önemli ölçüde adlı yapıtına dayanır. Arkadaşı Cafer Çelebi’nin 1613’te yazıya geçirdiği bu kitap, Mehmed Ağa’nın yaşam öyküsünden başka, mimarlık kuramına ilişkin konulara da yer verir. O dönemdeki yapı malzemelerini, ölçü birimlerini tanıtır. Kitabın sözlük bölümü Türkçe mimarlık terimlerinin Arapça ve Farsça karşılıklarını da verir. Bu yapıt O.Ş. Gökyay tarafından 1976’da yayımlanmıştır (“Risale-i Mimariyye, Mimar Mehmed Ağa-Eserleri”, Ord. Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı’ya Armağan içinde).

 

No Responses

  1. A.Arif Efler 22 Ekim 2019

Sen de birkaç kelam et...

Select Language