Solakzade Mehmed Hemdemî

Solakzade Mehmed Hemdemî Efendi 17. yüzyıl Osmanlı şairi, bestekârı ve tarihçisi. olarak bilinen tarihiyle ünlüdür. Sülalesinin kapıkulu yeniçeri ocağına dahil olduğu bilinmektedir ve babası bu ordu ocağında önemli bir mevki olan Solakbaşı rütbesinde olduğu için Solakzade olarak anılır (d. İstanbul ö. 9 Ekim 1657, İstanbul).

Yaşamı hakkında ayrıntılı bilgi yoktur. Enderunda yetişti. Edebiyat, Farsça ve müzik dersleri aldı. Daha sonra IV. Murad’ın musahipleri arasına girdi. Onun ölümünden sonra, Sultan İbrahim (hd 1649-48) ve IV. Mehmed’in (hd 1648-87) hükümdarlığı sırasında da aynı görevi sürdürdüğü sanılmaktadır.

Has Odabaşı Hasan Ağa’nın özendirmesiyle yazdığı ve kendisine asıl ününü sağlayan tarihi, Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan 1644’e değin geçen olayları anlatan önemli bir kaynaktır. 1657’ye değin gelen bir nüshası da vardır. Yalın bir dille yazılan ve IV. Mehmed’e sunulan bu yapıtın 1622’ye değin gelen bölümünde yazar temelde Hoca Sadeddin Efendi ile Hasanbeyzade’nin tarihlerinden yararlanmıştır. 1622’den sonraki bölümü ise kendi bilgilerine ve gözlemlerine dayanır. Yapıt Tarih-i Âli Osman li-Solakzade (1895) ve Solakzade Tarihi (1880) adlarıyla basılmıştır. Mehmed Hemdemi’nin gene Hasan Ağa’nın özendirmesiyle yazdığı ve IV. Mehmed’e sunduğu , 92 beyitten oluşan manzum bir yapıttır. Yapıtta Osman Gazi’den başlayarak IV. Mehmed’e değin 19 padişahın tahta çıkış ve ölüm tarihleri verilmiş, dönemlerindeki bazı önemli olaylar kısaca anlatılmıştır. Yapıt Solakzade Mehmed Hemdemi Merhumun -ı Âli Osman Nam Eser-i Manzumu ve İlaveleridir (1919) adıyla basılmıştır. Hemdemi mahlasıyla yazdığı şiirlerden oluşan bir Divanı olduğu belirtilirse de bu yapıt henüz ele geçmemiştir.

Miskali mahlasıyla besteler yapan Mehmed Hemdemi, besteci olmanın yanı sıra sazende ve hanendeydi. Bu alandaki başlıca yapıtları arasında “Uşşak Devr-i Kebir Peşrev”, “Bayati Darb-ı Fetih Peşrev”, “Hüseyni Darbeyn Peşrev”, “Acem Havi Peşrev”, “Rast Fahte Peşrev” ve “Segâh Sazsemaisi” sayılabilir.

Türk müziğinde, orta sekizlideki küçük mücennep diyezli sol ya da bakiye bemollü la sesinin adı

 

Sen de birkaç kelam et...

Select Language