Derin Bilgili Ansiklopedi

Thomas Young

0

Thomas Young, ışığın girişim olgusunu ilk kez deneysel olarak gerçekleştiren ve böylece ışığın bir dalga hareketi olduğunu kanıtlayan İngiliz fizikçi ve hekim(d. 13 Haziran 1773,Milverton, Somerset ö. 10 Mayıs 1829, Londra, İngiltere).

Aynı zamanda bir hiyeroglif uzmanı olan Young, Rosetta Taşı olarak bilinen taş levhadaki hiyeroglif yazısını çözenlerden biridir.

1799’da Londra’da özel hekimlik yapmaya başlayan Young, ilk çalışmalarını görme fizyolojisi üzerinde yoğunlaştırdı. Henüz tıp öğrencisiyken göz merceğinin değişik uzaklıklara göre uyum sağlayabilmek için biçim değiştirdiğini buldu. 1801’de astigmatlığın nedenini belirledi, ardından da ışık üzerindeki araştırmalara girişti.

Işık ışınlarını bir levhadaki çok küçük ve birbirine çok yakın iki delikten geçiren Young, ışınların yayılıp üst üste bindiklerini ve bir karanlık, bir aydınlık olmak üzere art arda şeritler oluşturduğunu gözlemledi. Young deneyi olarak bilinen bu deney aracılığıyla ışığın dalga niteliği kesin bir biçimde ortaya konmuş oldu. İnce filmlerde (örn. sabun köpüklerinde) gözlenen renkleri, renk ile ışığın dalgaboyu arasında ilişki kurarak açıklayan Young, Newton’ın belirlediği yedi rengin dalga boylarını yaklaşık olarak hesapladı. Işık dalgalarının o güne değin sanıldığı gibi boyuna (yayılma doğrultusunda titreşen) dalgalar olmadığını, tersine, enine (yayılma doğrultusuna dik doğrultuda titreşen) dalgalar olduğunu ileri sürdü, böylece ışığın kutuplanmasını açıklamayı başardı (1817).

İngiliz bilim adamlarının büyük çoğunluğu Young’ın bulgularını küçümsedi ve bunlara karşı çıktı; Newton’ın ortaya koymuş olduğu ışığın parçacık kuramına aykırı bir görüşün ileri sürülebilmesini kimse kabul edemedi. Young’ın dalga kuramı, Fransız fizikçiler Augustin J. Fresnel ve François Arago’nun çalışmaları sonucunda Avrupa’da kabul görüp yaygınlaşabildi.

Young, renklerin algılanması konusunda da araştırmalar yaptı. Gözde her renk için ayrı bir algılama mekanizmasına gerek olmadığını, yalnızca mavi, yeşil ve kırmızı gibi üç rengin algılanmasıyla bütün renklerin görülebileceğini öne süren Young’ın bu kuramı, sonradan Alman fizikçi Hermann von Helmholtz tarafından geliştirildi; bu kuram günümüzde Young-Helmholtz üç renk kuramı olarak adlandırılır.

Young ünlü Rosetta Taşı üzerinde çalışmaya 1814’te başladı. Başka kaynaklardan elde ettiği hiyeroglif yazılı metinlerle karşılaştırmalar yaparak Rosetta Taşı’ndaki metni çözmeyi büyük ölçüde başardı.

Molekül boyutunun belirlenmesi, sıvılarda yüzey gerilimi ve esneklik gibi konularda da önemli çalışmalar yapan Young’ın ortaya koyduğu. esneklik denkleminde yer alan esneklik sabiti onun adını taşır

Zerdüştlük dininin kurucusu İranlı din bilgini

Leave a comment
tr Turkish
X