Yorumbilim

Yorumbilim, (Yunanca hermeneucin: “”) olarak da bilinir, felsefede, yorum ve açıklamanın ilkelerini inceleyen sistem. Eski Yunan geleneğinden bir sanat olarak aktarılmış, bir metni anlamaya yönelen ya da metin yorumlamasını konu alan öğreti anlamıni almıştır. Ayrı bir disiplin olarak gelişmesinde Yahudilik ve Hıristiyanlıkta kutsal metinlerin yorumlanmasının giderek önem kazanması, bunun için gerekli ilke ve kuralların araştırılması önemli rol oynamıştır. Kitabı Mukaddes kaynaklarının yorumunda tarihsel yöntemin uygulanması gerektiğini savunan Spinoza, bu alanda öncü kabul edilir.

Hermeneutike sözcüğünün kaynağı Yunan mitolojisinde tanrılarla insanlar arasında aracılık yapan Tanrı Hermes’tir. Aristoteles Organon’un ikinci kitabı olan Peri hermenias’ta (Önerme, 1947) anlamlara dayanarak önermeler aracılığıyla çıkarım yapma biçimlerini ele almış, böylece bir bakıma çağdaş yorumbilime öncülük etmiştir.

Beşeri bilimleri yorumlayıcı bilimler biçiminde tanımlayarak yöntem açısından doğa bilimlerinden ayıran Wilhelm Dilthey’e (1833-1911) göre insanın özünü anlamak ancak onun tarihsel çevresi içinde değerlendirilmesiyle olanaklıdır. Çünkü kişisel yaşantı, bunun dışavurumu ve düşünsel kavranışı arasında karşılıklı bir etkileşim vardır. İnsanın tarihsel çevresi, tarihin de kültütel bakış açısıyla değerlendirilmesini öngören Dilthey’in yaklaşımı psikolojide olduğu kadar edebiyat incelemelerinde de önemli sonuçlar doğurmuştur.

“20 Yılın Seçme Spor Karikatürleri” ve “ Hık Mık Kemer Sık” adlı iki albümü olan karikatürist

 

20. yüzyılda yorumbilimi bir yöntem olarak kullanan Martin Heiddegger’dir. Onun fenomenolojiye getirdiği yenilik de gerçekte felsefenin temel sorusu olan varlığın anlamına geri dönüştür. Heiddegger’in varlığın anlamını soruşturma biçimi yorumbilimsel olarak değerlendirilir, çünkü çıkış noktası insanın dünyadaki durumunun yorumlanmasıdır. Açıklamanın konusunu zaten var olan anlamlar oluşturur. Heiddegger’in düşünce sistemini etkileyen bu yöntem, onun Şiir yorumlarında da görülür. Örneğin Friedrich Hölderlin’in şiirlerine yeni bir bakış açısı getiren yaklaşımı yorumbilimseldir.

Dilde, edebiyatta ve toplumsal ilişkilerde belli bir sözcüğün, ifadenin ya da davranışın taşıdığı anlamı, onun bağlamı içinde yorumlanmasına dayandıran kuramlar yorumbilimsel olarak nitelenir.

 

Sen de birkaç kelam et...

Select Language