Yunus

Yunus, Delphinidae familyasının büyük bölümü ile Platanistidae ve Stenidae familyalarını oluşturan küçük balinaların ortak adı. Suyu yararak ilerlemelerine çok uygun, zarif biçimde gelişmiş gövdeleri ve gaga biçimini almış burunları en ayırt edici özellikleridir. Daha kalın gövdeli, genellikle daha küçük yapılı ve kısa burunlu olan musurlar da bazen yunus adı altında toplanır.

Yunuslar zeki, oyuncu, insana dostluk gösteren hayvanlar olarak ünlenmiştir. () ve (Twrsiops iruncatus) en tanınmış türlerdir. Delphinidae familyasında yer alan her iki tür de sıcak ve ılıman bölge denizlerinde geniş bir coğrafi dağılım gösterir. Yunusların yalnız bu iki türü Türkiye’yi çevreleyen tüm denizlere yayılmıştır. Bunlar olasılıkla Aisopos, Herodotos ve Plinius gibi Antik dönem yazarlarının yapıtlarında denizde kaybolan insanlara yardım ettiğini ya da çocukları sırtına aldığını belirttikleri yunus türleridir.

Delphinidae familyasında hemen hemen tüm denizlere dağılmış 32 dolayında yunus türü bulunur. Bu yunuslar genellikle Delphininae altfamilyası altında toplanır. Çoğunun üst bölümleri boz, siyahımsı ya da kahverengi, alt bölümleri daha açık renk, uzunluğu 1 – 4,5 m’dir. Üst çenesinde diş bulunmayan bir tür (Grampus griseus) Delphininae altfamilyasında yer almakla birlikte küt burnundan ötürü musurlara çok benzer. Geniş bir dağılım gösteren bu türe Karadeniz’de de rastlanır. Açık boz gövdesini kaplayan bıçak yarasına benzer birbirini kesen izler tanınmasını kolaylaştırır.

Yunuslar Delphinus delphis

 

Delphininae üyeleri büyük ölçüde balıklarla beslenir ve sayısı 2-3 ile birkaç yüz arasında değişen sürüler halinde dolaşır. Bazıları gemilerin yanında yüzerek yaptıkları gösterilerle dikkat çeker. Şişe burunlu yunus ağzının yanlarındaki kıvrımlardan ötürü sürekli gülümsüyor izlenimi verir. Bu tür okyanus akvaryumlarında (osenaryum) yaygın biçimde gösteri amacıyla kullanıldığı gibi kavrama yeteneği, ses ve ses üstü dalgalarla türdeşleri arasında iletişim kurabilme özelliği nedeniyle bilimsel araştırmalara konu olmuştur.

En irileri yaklaşık 1,2 m uzunluğa ulaşabilen, Türkiye’de “belone belone” cinsi bulunan fosfor kaynağı balık.

 

Irmak yunusları adıyla tanınan Plafanistidae üyeleri dört ayrı cins altında toplanan dört türden oluşur. Güney Amerika ve Asya’da, büyük ölçüde tatlı sularda yaşayan bu yunusların burnu ince uzun, gözleri körelmiştir.

Stenidae üyeleri ise üç cins altında toplanan sekiz türden oluşur. Az tanınan bu yunusların da burnu ince uzundur. Tropik bölgelerdeki ırmaklarda ve denizlerde yaşarlar. Bu grup bazen Delphinidae familyası içinde sınıflandırılmaktadır.

Sen de birkaç kelam et...

Select Language