Zaman Genleşmesi

, özel görelilik kuramında, bir saatin, bu saate göre hareket etmekte olan bir gözlemciye göre “yavaşlaması” olgusu. Özel görelilik kuramına göre, eylemsiz (bir başka deyişle ivmesiz) hareket yapan bir gözlemci, hangi olguların belirli bir olgu ile eşzamanlı olduğunu belirleyebilir. Birinci gözlemciye göre hareket halinde olan ikinci bir eylemsiz gözlemci ise, belirlenmiş olgu ile hangi olguların eşzamanlı olduğu konusunda birinci gözlemciyle uyuşmazlık içinde olacaktır (bu durumda gözlemcilerden birinin “doğru”, öbürünün “yanlış” olduğunu söylemeye olanak yoktur. Bu uyuşmazlık, özel görelilikte, eşzamanlılık kavramının gözlemciye bağımlı oluşundan kaynaklanır). İki gözlemcinin saatlerinin çalışma hızlarını karşılaştırabilmek için eşzamanlılık kavramından yararlanılması gerekir. Birinci gözlemcinin eşzamanlılık kavramına göre, ikinci gözlemcinin saati kendi saatinden oranında daha yavaş çalışır (burada v iki gözlemcinin birbirlerine göre hızı c ise ışığın boşluktaki hızıdır (saniyede 300.000 km)). Benzer biçimde, ikinci gözlemcinin eşzamanlılık kavramı kullanılarak, birinci gözlemcinin saatinin aynı oranda daha yavaş çalıştığı sonucuna varılır. Demek ki, her eylemsiz gözlemci, kendisine göre hareket etmekte olan bütün saatlerin kendi saatinden daha yavaş çalıştığı sonucuna varacaktır.

Özel görelilik kuramının öngördüğü bir başka olgu da “” ya da “ikiz paradoksu” olarak adlandırılan olgudur. Yanında bir saat bulunan bir gözlemcinin bir uzay aracıyla bir eylemsiz gözlemciden uzaklaştığını, bir süre sonra da geri döndüğünü düşünelim. Zaman genleşmesi etkisiyle, eylemsiz olmayan gözlemcinin. saati, eylemsiz gözlemcinin saatine göre geri kalmış olacaktır; bir başka deyişle, eylemsiz olmayan gözlemci, eylemsiz gözlemciye göre daha az yaşlanmış olacaktır.

Kıyametten önce gelerek dünyayı adaletle dolduracağına inanılan kurtarıcı

 

Özel görelilik kuramının öngördüğü zaman genleşmesi, ışık hızına yakın hızlarda hareket eden kararsız temel parçacıkların ömürlerinin uzadığı belirlenerek kesin bir biçimde doğrulanmıştır. Saat paradoksu etkisi de, biri yeryüzünde sabit duran, öteki ise bir uçağa yerleştirilen iki atom saatinin karşılaştırılması yoluyla doğrulanmıştır. Bu amaçla yapılan deneyler, zaman genleşmesinde genel görelilik kuramının öngördüğü kütleçekimi etkisinin varlığını da ortaya koymuştur.

No Responses

  1. uzman06 23 Ekim 2019

Sen de birkaç kelam et...

Select Language