Derin Bilgili Ansiklopedi

David Lyndsay

0

David Lyndsay, Reform öncesi dönemde Katolik Kilisesi’ni  ve hükümeti yeren yapıtlarıyla tanınmış İskoçyalı şair (d. y. 1490 – ö. 18 Nisan 1555’ten önce).

İskoç edebiyatının altın çağında ünlenen makar(*) adlı saray şairlerindendir. İskoç konuşma dilin­de yazdığı didaktik yapıtlarında ahlakçı bir bakışın yanı sıra kaba bir mizah ve alaycılığa yer vermiştir.

Soylu bir ailenin oğluydu. On iki yıl süreyle Kral IV. James’in oğlunun (d. 1512) bakıcılığını yaptı. V. James adıyla tahta çıkan prens. Douglas hizbinin denetimine geçince saraydaki işine son verildi. 1528’de yeniden kralın hizmetine girerek önemli diplomatik görevlere getirildi. Şiirlerinin büyük bölümüyle hanedan armaları üzerine kitabını sarayda bulunduğu bu yıllarda yazdı.

Lyndsay’in Ane Satyre of the Thrie Estaits (Üçüncü Zümre Üzerine Bir Yergi). adlı yapıtı günümüze eksiksiz ulaşmış tek İskoç ibret oyunudur. Asıl adı “the mysdemeano­urs of Busshops Religious persones and preists within the Realme“dir (1540; Kral­lıktaki Papaz Din Adamı ve Rahiplerin Kötü Davranışları). Kaba komedi öğeleriy­le genişletilerek 1552’de Fife’deki Cupar’da ve Edinburgh’daki Calton Tepeleri yamaçla­rında sahnelenen oyun dönemin din, hükü­met ve toplumsal yaşamla ilgili önemli sorunlarını tartışır. Ayrıca toplumdaki bütün sınıfları hem eğlendirici, hem de öğüt veren bir üslupla yansıtır.

Divan edebiyatında, herhangi bir nesnenin ya da varlığın özellikleri anlatılarak yazılan manzum bilmece

 

Lyndsay’in günümüze ulaşmış ilk manzum yapıtı, 1528’de tamamladığı The Dreme’dir (Düş). İskoçya’nın o dönem içinde bulun­duğu koşulları ele alan yapıt krala kişisel üslupla yazılmış bir mektubu içeren bir alegoridir. Kralın Douglas hizbinden kaçışı­nı kutlamak üzere yazılan ve 1530’da ta­mamlanan The Testament and Complaynt of Dur Soverane Lordis Papyngo (Yüce Kralı­mızın Papağanının Vasiyeti ve Şikayeti) kralın ölmekte olan papağanının krala ve saraya verdiği öğütlen içeren, yergi, kome­di ve ahlak dersi öğelerini kaynaştıran bir yapıttır. The Complaynt and Publict Con­fessioun of the Kingis Auld Hount callit Bagsche ise (y. 1536; Kralın Yaşlı Köpeği Bagsche’nin Şikayet ve itirafları) saray yaşamını bir köpeğin ağzından yeren kısa bir didaktik yapıttır. Bu yergi türü daha sonra Robert Burns tarafından yeniden canlandırılmıştır.

Leave a comment
tr Turkish
X